Analyse: Internet, met dank aan ISDN

KPN stopt met ISDN en markeert einde van een tijdperk

De aankondiging kwam precies twee jaar geleden en dit najaar is het dan echt zo ver. Per 1 september stopt KPN met de ISDN-dienstverlening. Vooral zakelijke klanten moeten hun digitale telefonie vervangen en dan liggen VoIP, IP-telefonie en hosted telefonie voor de hand.

 

Voor de ouderen onder ons is het bijna jeugdsentiment. Met de opkomst van het internet midden jaren ‘90 van de vorige eeuw ontstond behoefte aan snelle(re) digitale verbindingen met meer bandbreedte en waarmee het mogelijk was om tegelijkertijd te bellen en internetten. Bovendien wilden we ‘always online’ zijn en kunnen internetten zonder voortdurend in te loggen.

ISDN bracht dit met de landelijke introductie in 1995. Integrated Services Digital Network was het digitale alternatief van het analoge publieke POTS-telefoonnet en met die digitalisering kregen klanten (ineens) de beschikking over allerlei aanvullende diensten en functies die we nu gewoon vinden. Wisselgesprek, nummermelding, automatisch doorschakelen, terugbellen bij in-gesprek en digitale dataoverdracht met 64 kbps. Ook kregen zelfs kleine bedrijven de mogelijkheid om makkelijk meerdere telefoongesprekken tegelijkertijd over een ISDN2-aansluiting te voeren. En klnaten met ISDN konden ook beschikken over vier aparte telefoonnummers. Eén basisnummer en drie zogenaamde MSN’s (toegevoegde telefoonnummers). Bedrijven konden deze nummers toewijzen aan verschillende ISDN-apparaten zoals een ISDN-toestel, fax of antwoordapparaat.

Babystapjes

Nu zijn dit type diensten, maar ook de snelheid en bandbreedte van de dataverbindingen van ISDN, misschien lachwekkend vergeleken met de huidige features en verbindingen. Maar goed, het waren de eerste babystapjes van het internet en ISDN maakte het mogelijk. De echte bandbreedte kwam met ADSL in diverse varianten en natuurlijk met de brede beschikbaarheid van glasvezel en de forse opwaardering van coax. Maar dat was later. Hiermee werden en zijn de voordelen van ISDN grotendeels teniet gedaan. En toch is de techniek er na bijna 25 jaar nog. Tot 1 september dus. In april 2017 maakte KPN bekend dat het welletjes was en dat de operator ermee zou stoppen. De aantallen ISDN-gebruikers nemen volgens KPN al jaren af en eindgebruikers stappen ook al jarenlang over naar nieuwe telefonie-oplossingen.

ISDN maakte de eerste babystapjes van het internet mogelijk

Verschillende smaken

Overigens is ISDN straks toch niet meteen helemaal weg. Want KPN faseert niet alle types ISDN-verbindingen direct uit. ISDN is er namelijk in een aantal verschillende smaken, afhankelijk van het aantal kanalen in de verbinding: ISDN1, 2, 15, 20 en 30. Het verschil is vooral de capaciteit. Vanaf 1 september zullen enkelvoudige en meervoudige ISDN1/2 en meervoudige PSTN niet meer beschikbaar zijn voor klanten van KPN en KPN Wholesale. De hele ISDN-technologie wordt uitgezet maar KPN neemt meer tijd voor ISDN15/20/30. Voor deze verbindingen worden zogenaamde 2Mbps-verbindingen gebruikt en die zullen nog tot 1 oktober 2021 worden ondersteund. Maar dan is het echt helemaal over.

ISDN is volgens de operator dus verouderd en voorbijgestreefd door VoIP, hoogwaardige breedbanddiensten en mobiele telefonie. De overwegingen voor KPN zijn eenvoudig. KPN gebruikt momenteel twee typen TDM-telefonieswitches, de zogenaamde 5ESS en de AXE10-centrales. Beide zijn sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw operationeel. Nu die apparatuur op leeftijd raakt, is de continuering van het gehele TDM-netwerk onzeker. KPN verricht de aanpassingen in het aanbod voor traditionele telefoniediensten (PSTN/ISDN) tegen de achtergrond van de voortdurende innovatie binnen het bedrijf en op de markt. Maar ook veranderende klantwensen spelen mee en het gegeven dat de markt voor vaste telefonie grotendeels is overgegaan naar bellen via internet, VoIP en hosted diensten.

Alternatieven

Op basis van een aantal media en bronnen en bij navraag bij andere aanbieders van telefonie zijn er naar schatting nog zo’n honderdzestigduizend ISDN-lijnen in gebruik. KPN doet hierover geen uitspraken, dus dit zijn geen geverifieerde aantallen. Hoe dan ook, de bedrijven die het betreft, zullen voor 1 september moeten omkijken naar alternatieven.

Op hoofdlijnen zijn er drie opties: een bestaande telefooncentrale aansluiten op een SIP-trunk (de verbinding naar het publieke telefonienetwerk), overstappen naar hosted telefonie of migreren naar een vast-mobieloplossing. De eerste optie om een bestaande ISDN-centrale aan te sluiten op SIP-trunk is bedoeld voor bedrijven die hun ISDN-centrale willen behouden en geen grote wijzigingen willen binnen hun omgeving. Ten tweede zijn er de veel aangeboden oplossingen VoIP- en hosted telefonie die vooral als ‘makkelijk, goedkoop en flexibel’ worden aangeprezen. Een telefooncentrale met features in de cloud. De oplossing heeft een andere kostenopbouw dan werken met een eigen telefooncentrale. Tot slot is er vast-mobielintegratie voor organisaties die medewerkers ofwel alleen mobiele toestellen ofwel een vast én mobiel toestel willen geven. Die werknemers zijn bereikbaar op hun vaste en/of mobiele nummer.

Beveiliging

Concurrerende marktpartijen over- spoelen zakelijke klanten al geruime tijd met informatie en alternatieven voor ISDN, zoals VoIP, hosted telefonie, vast-mobiel integratie en SIP-trunks. Toch is het wel even opletten geblazen met de beveiliging van de organisatie. Het grote voordeel van ISDN was en is immers dat het veilig is. Bedrijven die hun ISDN-verbindingen simpelweg vervangen door een IP-lijntje, zetten de deur mogelijk wagenwijd open voor kwaadwillenden. Dus even bij een reseller of leverancier aankloppen die de overstap goed kan begeleiden en misschien eens omkijken naar een Session Border Controllertje.

Omzetten

De uitfasering van ISDN is voor KPN relatief eenvoudig want volgens KPN is het een kwestie van het (commercieel) omzetten van eindgebruikers naar nieuwe oplossingen zoals VoIP en Hosted Voice. Maar goed, zoals gezegd zijn er tientallen, zo niet honderden aanbieders van telefoniediensten die ondernemers al geruime tijd bestoken met aanbiedingen. KPN zelf ook.

Bellen op breedband is dus de toekomst. Die oplossingen hebben zich natuurlijk al geruime tijd bewezen als alternatief voor telefonie voor consumenten en zakelijke eindgebruikers. En natuurlijk bieden ze naast telefonie ook moderne oplossingen zoals pinnen en beveiliging. Bovendien zijn deze moderne diensten veelal voordeliger te combineren op één aansluiting.

ISDN jonger dan gsm
Velen zullen niet weten dat de introductie van ISDN in Nederland pas kwam ná de introductie van gsm. Op 1 juli 1994 werd het eerste digitale mobiele telefoonnetwerk van Nederland officieel gestart door KPN, toen nog de PTT.

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in Channel Connect Telecom & VoIP Dossier 2019]

Lees het artikel hier in PDF