Brexit, GDPR en nieuwbouw domineren 2017

Trends en ontwikkelingen Nederlandse datacentermarkt in vogelvlucht

Sinds het Datacenter en Clouddossier 2016 is er in de sector weer heel veel veranderd. Een volledig overzicht met relevante ontwikkelingen voor de Nederlandse markt zou zo omvangrijk zijn dat weinigen het tot het einde zouden lezen. Daarom is gekozen voor onderstaande selectie bekende en minder bekende gebeurtenissen en ontwikkelingen.

 

Elke sector is gebaat bij exposure. Conferenties en vakbeurzen zijn daarvoor twee beproefde instrumenten. 2017 is het jaar dat HostingCon ophield te bestaan. De Amerikaanse organisatie van de grootste beurs in de VS voor hostingbedrijven en datacenters heeft die activiteiten stopgezet. Daarmee is ook de Nederlandse editie van HostingCon na slechts drie edities verleden tijd. Het is een verlies voor de sector omdat er toch al zo weinig events in Nederland zijn waar de hosting- en ISP-sector zich aan binnenlands en buitenlands publiek kan presenteren. Sellair, uitgever van onder andere ChannelConnect en ISP Today is twee jaar agent geweest van Hostingcon en gaat nu met de kennis en netwerkcontacten onder de naam ChannelConnect LIVE 2x per jaar netwerk en kennis events organiseren waar ook dit deel van de ICT naar voren zal komen.
Maar ook dichter bij huis werden de media minder. ISPam besloot na vele jaren het toetsenbord in de wilgen te hangen. Daarmee is het aantal online publicaties dat dagelijks bericht over ontwikkelingen in de datacenter- en hostingsector gereduceerd tot één, namelijk ISP Today.

Datacenter Summit

Inspelend op de nadrukkelijke behoefte in de markt heeft uitgeverij Sellair van het Datacenter en Clouddossier eerder dit jaar een Datacenter Summit georganiseerd in toplocatie Landgoed Oudegein. Een informele ronde tafel met een dozijn directie en management van datacenters. De aanwezigen spraken vrijuit over positieve en negatieve ontwikkelingen in de markt. In 2018 wordt wederom een Datacenter Summit gehouden.

Einde HostingCon en ISPam gemis voor de sector

2017 was het laatste jaar dat de grote IT vakbeurs Cebit in de bekende vorm plaatsvond. De markt is dusdanig veranderd dat het concept grondig op de schop wordt genomen. Indeling en tijdstip zijn de twee opvallende veranderingen. In de nieuwe opzet moet er ook weer meer ruimte komen voor datacenter gerelateerde zaken. Het aantal leveranciers uit die hoek was dit jaar gering. Ook Datacenter Dynamics dat in 2016 nog een stevige bijdrage aan het programma leverde was dit jaar afwezig.

Onderzoeken

In 2017 is wederom een groot aantal onderzoeken gepubliceerd. De onderwerpen liepen, zoals gebruikelijk, sterk uiteen. Onderzoeken over omvang van de markt en vendor voorkeuren zijn de meeste lezers vast wel bekend. Er zijn ook onderzoeken die wat minder bekendheid genieten of juist voor de nodige ophef en persaandacht hebben gezorgd. Tot die laatste categorie behoort het in januari uitgebrachte rapport ClickClean van de Amerikaanse tak van Greenpeace. Daarin is de stand van zaken rond het gebruik van duurzame energie door uiteenlopende internet bedrijven in kaart gebracht. Het geeft een goed overzicht van wat is gecommuniceerd door onder andere datacenters, social media giganten en cloudproviders en de realiteit. Wat het onderzoek in ieder geval aantoont, is dat aandacht voor verduurzaming al lang geen lokaal Nederlands issue is.

Het onderzoek ‘Duurzaam in de e-infrastructuur’ is veel minder opgevallen. Opdrachtgever hiervan was SURF en centraal stond het in kaart brengen van alle duurzaamheidseffecten bij het overstappen van on-premise ICT naar een gedeelde ICT-omgeving. Hoewel SURF zich richt op het onderwijs is de publicatie ook zonder meer relevant en leerzaam voor iedereen in de private sector die zich met ICT en cloud vraagstukken bezighoudt. Het Uptime Institute deed afgelopen jaar ook van zich spreken. Een in mei uitgebrachte ‘Datacenter Industry Survey’ bevatte enkele bevindingen die bijna haaks lijken te staan op wat elders wordt beweerd. Vooral de conclusie, op basis van ruim 1.000 enquêtes, dat de migratie naar cloudomgevingen bij enterprises stagneert, zal velen hebben verbaasd. De impact van daarvan voor datacenters is belangrijk genoeg dit onderzoek te kennen.

Incidenten

Op 17 januari werden delen van de regio Amsterdam getroffen door een grote stroomstoring. Hoewel het incident rond vier uur ‘s nachts plaatsvond en binnen twee uur grotendeels verholpen was, was er sprake van aanzienlijke schade. Meerdere datacenters in de regio (om maar te zwijgen van de serverruimtes in bedrijfsgebouwen) bleken problemen te ondervinden met het opstarten van alle servers. Zo mogelijk nog belangrijker is echter dat uit onderzoek is gebleken dat er sprake was van een ontwerpfout in het stroomnet. Echte redundantie was er nooit. Met andere woorden, dit was een incident dat ooit moest plaatsvinden. Het betekent ook dat een deel van de noodstroomarchitectuur en -procedures bij bedrijven – door het ontbreken van de juiste kennis – onjuist moet zijn geweest. Dat zou een verklaring kunnen zijn voor de ontstane problemen. Die overlast in Amsterdam was overigens onvergelijkbaar met wat de orkanen in september van dit jaar in het Caribisch gebied en delen van de VS hebben aangericht. Het is vooral door de wateroverlast dat uit meerdere landen berichten kwamen van offline datacenters. Het is onbekend hoe lang het duurt eer dat deel van de infrastructuur weer is opgebouwd en wat er als verloren moet worden beschouwd.

Nederlandse datacenters zien Brexit off the record als business opportunity

Nieuwbouw

De lijst met nieuwbouwprojecten en opleveringen van 2017 is wederom omvangrijk. Het aantal vierkante meters in en om Amsterdam, maar ook verder daarbuiten, blijft toenemen. Daarnaast lijkt er ook steeds meer werk te worden gemaakt van renovatie en uitbouw van bestaande locaties. Voorbeeld van dat laatste is het project van maincubes in Schiphol. Het trekt minder de aandacht van de datacentertoren van Equinix in Amsterdam, maar is minstens zo interessant. eveneens interessant zijn de regionale ontwikkelingen. Dat Bytesnet in Groningen aan de slag gaat met een nieuw en groen datacenter was zonder meer een opvallende mededeling. DC Valley gaat hetzelfde doen in de Ede. De aankondiging van een datacenter in Zeeland, met ook veel focus op groen en de inzet van renewables, sluit daar op aan. Waar Greenbay voor het project in Zeeland wezenlijk afwijkt van wat elders over nieuwbouw wordt gecommuniceerd, is de invulling van noodstroom. Tot zover bekend zou deze locatie bij oplevering de eerste worden waar dat op basis van energypacks in plaats van dieselgeneratoren wordt verzorgd. Met recht een zeer innovatieve oplossing. Naast deze realisaties zijn er ook nog exotische oplossingen waarover is geschreven. Sommige, zoals datacenters in oude mijnen en diep in de bergen van Noorwegen en Zwitserland zijn al up and running. Andere voorstellen, waaronder datacenters op de zeebodem of als satellieten rond de aarde, lijken vooralsnog meer denkrichtingen dan realistische opties.

Nieuwe spelers

Een deel van de nieuwbouw is bestemd voor partijen die of recent zijn gestart of voor het eerst voet zetten op Nederlandse bodem. Greenbay is een voorbeeld van de eerste groep, Maincubes voor de tweede groep. Het overzicht vanzelfsprekend langer. Het Amerikaanse Edgeconnex zit sinds kort met een eigen datacenter op Schiphol Rijk. De plannen van Datacenter.com voor de bouw van twee locaties in Amsterdam zijn bekend, de ontwerpen van de locaties zijn ook al in de pers verschenen. Dat laatste geldt nog niet voor NTT-dochter E-shelter, dat 4 hectare grond bij Schiphol Rijk heeft verworven voor datacenters.

Afwezige spelers

De groei van het aantal vierkante meters voor datacenters lijkt van alle kanten te komen. Er zijn twee groepen gebruikers en exploitanten die opvallend genoeg nog niet voorkomen in de overzichten. De eerste groep bestaat uit de bekende Amerikaanse cloudaanbieders. De nieuwe cloudregio’s bestemd voor de EU en Europese markt van Google en Amazon zijn gevestigd in Duitsland. Dat lijkt ook het geval te zijn voor de grote Chinese cloudplatformen. Die nemen bestaande datacenterruimte af of laten speciaal daarvoor bouwen in de regio Frankfurt. Nederland lijkt voor hen geen uitvalsbasis te zijn. Wie tenslotte ook wordt gemist is OVH. Dat bedrijf lijkt bij de uitrol van datacenters de plannen voor Nederland naar achteren te hebben geschoven. Zowel de VS als het VK hebben een hogere prioriteit gekregen dan eerder was aangekondigd.

Consolidatie

De datacentermarkt kent niet alleen groei in de vorm van nieuwbouw, er is ook ontegenzeggelijk sprake van consolidatie. In 2017 werd genoteerd dat KPN de internet provider Solcon overneemt. Solcon blijft onder eigen naam actief en heeft twee eigen datacenters. Die datacenters zullen dus geen onderdeel worden van de groep NLDC, de carveout van KPN datacenteractiviteiten die sinds januari 2017 als zelfstandige partij opereert. Interxion nam Vancis over en Datacenter Arnhem is onderdeel geworden van Dataplace.

Technische innovaties

2017 heeft nog geen bijzondere technische innovaties voor datacenters laten zien. Waar de sector wel mee te maken gaat krijgen zijn de aangepaste richtlijnen van ASHRAE. De verhoogde maximumtemperatuur voor servers en de verlaging van de luchtvochtigheid zijn twee van de wijzigingen die grote consequenties gaan krijgen voor datacenters. Enerzijds is de mogelijkheid van kostenverlaging omdat er minder gekoeld hoeft te worden. Dat is vanzelfsprekend een positieve ontwikkeling. Anderzijds wordt het steeds belangrijker permanent op de hoogte te zijn van alle processen. Slechts zo kan op een verantwoorde wijze het maximale uit een datacenter worden gehaald. Dat betekent concreet dat de vraag naar managementtools en de onderliggende meetmogelijkheden de komende periode verder zullen toenemen. Die managementinformatie is overigens ook onmisbaar om aan de verder toenemende milieueisen te kunnen voldoen.

Overige ontwikkelingen

In een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen voor de sector, hoe summier ook, mogen de volgende drie punten niet ontbreken. De eerste is de aan kondiging dat Job Witteman de AMS-IX na ruim 17 jaar zal verlaten. Het boegbeeld van de gehele internetsector en belangrijke motor voor de opkomst van Nederland als toplocatie voor datacenters met hoogwaardige connectiviteit wordt voorlopig vervangen door het MT. AMS-IX moest overigens met de overstap van CCO Mark Coopers naar Megaport eind vorig jaar ook al een belangrijke ader laten.

Datacenters vervullen een centrale rol bij GDPR

Tweede punt is Brexit. Tijdens alle gesprekken die de redactie van het Datacenter en Clouddossier de afgelopen periode heeft gevoerd, is duidelijk geworden dat deze stap impact zal hebben op de sector. De onduidelijkheid die zichtbaar is in bepaalde sectoren speelt hier ook een rol. Wat datacenters in Nederland ook, veelal off the record, laten doorschemeren is dat ze het overwegend als een grote business opportunity zien. Nederland – en dan vooral de eigen datacenters – is immers een perfecte locatie om de data en applicaties die waarschijnlijk uit het VK zullen moeten worden gehaald onder te brengen. De GDPR (de officiële Nederlandse afkorting AVG wordt amper gebruikt) is het derde punt dat in geen enkel overzicht mag ontbreken. Hiervoor geldt net als hierboven dat er sprake is van onduidelijkheid. Het verschil is echter dat hier een harde datum bekend is en het op dit moment vooral de klanten lijkt te betreffen. De GDPR stelt immers dat bedrijven volledig op de hoogte moeten zijn van de plaats van de data, veiligheidsmaatregelen en dergelijke. Datacenters die zich bezighouden met colocatiediensten zijn voor de GDPR wel een belangrijke schakel in de datawaardeketen, maar niet het eerste aanspreekpunt. Dat zijn de klanten van het datacenter zelf al is dat bij datacenters voor eigen SaaS-diensten een ander verhaal. Dat datacenters merken dat de GDPR eraan zit te komen, blijkt vooral uit de vragen die de klanten of auditors van de klanten stellen. Vooral de aard en omvang van de veiligheidsvoorzieningen roepen veel vragen op. Klanten willen immers de zekerheid dat ze zaken doen met de juiste partij. De vraag naar certificeringen – in welke vorm dan ook – zal door GDPR alleen maar verder toenemen. De verwachting is ook dat er meer en vooral beter tussen partijen zal worden samengewerkt om een hele keten GDPR-proof te maken. Al was het maar om klanten te laten voldoen aan de voorwaarden die gelden voor het melden van datalekken. Die samenwerking is wellicht de meest interessante ontwikkeling. Net zoals cloud ertoe leidt dat partijen elkaar opzoeken en zo ecosystemen ontstaan, kan dat ook het resultaat zijn van de GDPR. In dat proces kunnen datacenters een centrale rol vervullen.

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in het Datacenter & Cloud Dossier 2017]

Lees het artikel hier in PDF